Slag van Turnhout - 1789

De hervormingspolitiek van Jozef II had tot gevolg dat de bevolking in opstand kwam tegen Oostenrijk. Tussen 1784 en 1786 werden processies en bedevaarten verboden. Kermissen moesten in het hele land op dezelfde dag gevierd worden.

In mei 1789 werd het genootschap Pro aris et Focis opgericht door Jan-Baptist Verlooy (voor outer en heerd - voor altaar en haard - voor kerk en land)

Er werd een leger gevormd van patriotten onder leiding van Jan Andries Van der Mersh (zie foto)

Na de afschaffing van de Blijde inkomsten op 18 juni 1789 weigerde Brabant nog om belastingen te betalen aan het Oostenrijkse bewind.


Een leger van bijna 3000 slecht uitgeruste soldaten, waaronder een groot contignent uit Turnhout, trok vanuit Breda Belgie binnen. Na de inname van Hoogstraten trok het patrioten leger de stad Turnhout in.


De Slag van Turnhout zou 5 uur duren.

Van der Mersch wist dat een confrontatie in open veld met het Oostenrijkse leger bij voorbaat verloren zou zijn. Daarom besloot hij zich in de stad terug te trekken. Hij liet barricades opwerpen in de Gasthuisstraat en de reservetroepen verschansten zich achter de kerkhofmuur van de Sint-Pieterskerk op de Grote Markt. De Turnhoutse bevolking brak delen van de straat op en brachten de straatklinkers in hun huizen om de oostenrijkers -bijgenaamd de vijgen- te bekogelen.


Het Oostenrijkse leger onderleiding van Generaal Schöder was die nacht vanuit Lier vertrokken. Het was een Korps dat bestond uit 4000 goedgetrainde dragonders en circa 300 ruiters.

Schröder maakte een zware fout door z’n leger Turnhout langs 3 zijden te laten binnenvallen. Wat hij niet wist was dat deze straten alledrie samenkwamen aan den drenk -nu de zeshoek-. Misschien is het goed om weten dat de toemalige bebouwing stopte aan de zeshoek, vanaf daar begon ... de heide.

De paden die Schroder gebruikte waren zandpaden die naar Turnhout liepen:

  1. 1.het Bausenpad = Reniers Sniedersstraat

  2. 2.de Molenstraat genoemd naar de Lokerenmolen

  3. 3.het pad dat van het Kruishuis naar de Vianen liep

Ze kwamen alledrie op de zeshoek uit. Dus voor de barricades van de patrioten in de Gasthuisstraat.


Na de overwinning in Turnhout werden Diest, Tienen, Gent, Antwerpen, Leuven en Brussel bevrijd.

Van der Mersh

lees meer

Keizer Jozef II

lees meer

Aen dese bladere ende perkement waerd noch gewracht

Ferrariskaart

lees meer

Oud Gasthuis

lees meer

Lijst Slachtoffers

lees meer

Turnhoutse Patriot

Copyright 2006 - 2012 Gie Torremans. All rights reserved.

Herdenkingssteen

1789-1889

lees meer

weerbericht

lees meer

bijna klaar !

Oostenrijks soldaat

Herdenking 1889

lees meer